ДИСБИОЗНИ ТАШХИСЛАШДА КЛИНИК-ФУНКЦИОНАЛ ТАДҚИҚОТ УСУЛЛАРИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ ВА СТОМАТОЛОГИК ДАВОЛАШДА МУКОБИЛ ЁНДОШУВ

ДИСБИОЗНИ ТАШХИСЛАШДА КЛИНИК-ФУНКЦИОНАЛ ТАДҚИҚОТ УСУЛЛАРИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ ВА СТОМАТОЛОГИК ДАВОЛАШДА МУКОБИЛ ЁНДОШУВ

Авторы

  • Р.С. Джамбилов Андижон давлат тиббиёт институти
  • С.А. Гаффоров Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази
  • Д.Р. Улугбекова Андижон давлат тиббиёт институти
  • A.A. Собиров Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази
  • С.С. Гаффорова Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази

Ключевые слова:

оғиз бўшлиғи микробиоценози, патоген микроблар спектори, сунъий тиш протезлари, резистентлик, соматик патологиялар

Аннотация

Долзарблиги. Тадқиқотда оғиз бўшлиғи микроорганизмлар колонизацияси миқдори ва сифатга
экзоген ва эндоген омилларга боғлиқлиги, сунъий тиш протезлари конструкцияси ва сони қараб ўзгарувчанлиги
тўғрисида фикр юритилган. Андижон шахар катта ёшли инсонлари орасида «Дисбиоз» термини билан юритилаётган
оғиз бўшлиғи микрофлораси шаклланишида омилларнинг ахамияти бахоланган, катта ёшдаги соғлом ахолиси учун
дисбиознинг тавсифи ишлаб чиқишга асосли микроблар «пейзажи» - тури, колонизацияси ва миқдори аниқланиб,
клиник-стоматологик картиналарда солиштирилиб, тахлил қилиб берилган.
Тадқиқот максади: Оғиз бўшлиғи дисбиотик ҳолатини ташхислаш, меъёрий “пейзаж” микрофлора миқдори,
таркиби ва колонизацияда сунъий тиш протезларининг ахамиятини асослаш.
Тадқиқот объекти ва усуллари: Тадқиқотда 18-60 ёш оралигидаги эркак ва аёллар - жами 260 нафар шахсда: I –
ташхис гуруҳи (I-г.) –оғиз бўшлиғида турли даражадаги дисбиоз аниқланганлар - 105 нафар; жумладан - 61 (58,09%)
эркак; - 44 (41,9%) аёл, ўртача ёши – 44,6 да: II – ташхис гуруҳи (II-г.) – оғиз бўшлиғида дисбиознинг турли оғирлик
даражаси билан бир вақтда сунъий тиш протезлари мавжуд - 96 нафар; жумладан - 41 (43,15%) эркак; - 54 (56,84%)
аёллар, ўртача - 49 ёшда: III – гуруҳ – назорат гуруҳи (Н/Г) – оғиз бўшлиғида микробиологик меъёрни аниқлаш
учун жалб этилган соғломлар - 60 нафар; жумладан; - 27 эркак ва - 33 аёл, ўртача 37 ёшдагиларда оғиз бўшлиғида
микробиологик меъёрни аниқлаш учун клиник-лаборатор, анамнестик тадқиқотлар олиб борилган.
Натижалар. Андижон шахри катта ёшли соғлом аҳолиси мисолида оғиз бўшлиғидаги микрофлора миқдор
диапазонлари: лактобациллалар титри - 10³-10⁴, стрепародонт тўқимасиококк spp. -10⁵-10⁸, Str. Pyogenes
- 0, лепародонт тўқимасиотрихийлар - 10²-10⁴, стафилококк spp. -10²- 10⁴, Candida spp. - 10²- 10³, шартли-
патоген энтеробактериялар -10-10², коринебактериялар - <10², бактероидлар -<10³, вейлонеллалар -10³–10⁸,
фузобактериялар -10³-10⁴, Staph. Aureus - 0, нейссериялар -10⁵-10⁷ аниқланган. Оғиз бўшлиғининг дисбиотик ҳолати
I даражада — резидент микрофлоранинг камайиши; II даражада — резидент ва шартли-патоген микрофлора
таркибининг ўзгариши; III даражада — Candida spp. замбуруғларининг кўпая бориши билан тавсифланади.
Тиш қатори нуқсонларини бартараф этишда қўлланилган сунъий тиш протезларининг циркон ва чиннили
махсулотларга алмаштириш ва “Укроп” доривор ўсимлигини дамламасидан хамда тоза баргларидан фойдаланиш
оркали оғиз бўшлиғи микрофлорасини шакллантиришдаги ахамияти тўғрисида қатор клиник-стоматологик
натижалар олинган.
Хулосалар. Оғиз бўшлиғидаги дисбиознинг оғирлиги таснифи буйича I даражали, II даражали ва III даражали
тавсифи яратилган хамда Андижон шахри катта ёшли ахолиси учун меъёрий кўрсаткичларга асос солинган. Сунъий
тиш протезлари мавжуд оғиз бўшлиғида микробиологик “пейзаж” тавсифи келтирилган. Олинган натижалар
клиник стоматологияда оғиз бўшлиғида ортопедик стоматология амалиётида “Укроп” барги ва дамламасининг
самарадорлиги режалаштираётган даво-профилактиканинг самарадорлигини башоратлашга асос бўлиши
исботланган.

Библиографические ссылки

Абдухаликов, С. Ф., Гаффоров, С. А., Хам-роев, М. Ш., & Собиров, А. А. (2024). Анализ резултатов лечения с помощью фитопрепаратов у больных с хроническим генерализованным пародонтитом тяжелой степени. Интегративная стоматология и челюстно-лицевая хирургия, 3, 2.

Даминова, Ш., Казакова, Н., & Собиров, A. (2020). Стоматологический статус у пациентов с воспалительными заболеваниями суставов. Дни молодых учёных, (1), 93-94.

Данилевский, Н. Ф., Несин, А. Ф., & Рахний, Ж. И. (2001). Заболевания слизистой оболочки полости рта. 272.

Джумаев, З. Ф., Гаффоров, С. А., Собиров, А. А., Каюмов, Г. О., & Джамбилов, Р. С. (2024). Состояние полости рта и уровни биомаркеров ротовой жидкости ортопедические протезирование больных после онкологических операций челюстно-лицевой области. Sciences of Europe, (149), 14-19.

Грудянов, А. И., Безрукова, И. В., Охапкина, Н. Б., Чупахин, П. В., & Ерохин, А. И. (2000). Изучение эффективности использования препарата «Имудон» в пародонтологии. Стоматология для всех, (2), 36.

Караулов, А. В., & Бецоева, З. В. (2006). Коррекция дисбактериозов кишечника и ротовой полости в комплексной иммуннореабилитации больных острой пневмонией. Успехи медицинской микологии: материалы IY всероссийского конгресса по медицинской микологии.–М.: Национальная академия микологии, 7, 72-73.

Казакова, Н. Н., & Собиров, А. А. (2020). Изучение влияния зубных паст на микробиоту ротовой полости. Актуальные вопросы фармакологии: от разработки лекарств до их рационального применения» Бухара, 36-38.

Решетникова, Е. В., Усманова, И. Н., Хуснаризанова, Р. Ф., & Мунирова, Л. З. (2004). Лечебно-профилактическое действие зубной пасты" president exclusive" на микробиоценоз полости рта. Фундаментальные исследования, (4), 82.

Минкин, Л. Н., & Евглевская, Ю. П. (1997). Применение хлоргексидин-содержащих препаратов для лечения заболеваний пародонта (литературный обзор). Пародонтология, 4, 29-33.

Петровская, В. Г., & Марков, О. П. (1976). Микрофлора человека в норме и патологии. Медицина. 325.

Рабинович, И. М., Хазанова, В. В., & Безрукова, И. В. (1997). Значение микрофлоры полости рта в этиологии и патогенезе красного плоского лишая: обзор. Стоматология, 76(2), 72-75.

Царев, В. Н., & Романов, А. Е. (1995). Видовой состав зубной бляшки на поверхности пломб из различных материалов. Стоматология, 74(3), 29-31.

Amrulloyevich, G. S., Fakhriddin ogli, A. S., Sherali ogli, X. M., Sotvoldiyevich, D. R., Axmadovich, S. A., Tuhtakhodjaevna,

N. N., & Dilmurodjon ogli, O. J. (2025). Scienti c and practical justi cation of alternative methods for using the phytopreparations Hemostat and Clove Essential Oil in the treatment of severe chronic generalized periodontitis. Edelweiss Applied Science and Technology, 9(7), 1737- 1747. https://doi.org/10.55214/2576-8484.v9i7.9007

Axmadovich, S. (2024). Improving dental treatment and preventive methods aimed at improving the condition of periodontal tissues and oral mucosa in patients with AIDS. African journal of biomedical research, 3083-3091. https:// doi.org/10.53555/AJBR.v27i4S.3443

Chambaz, H. (1974). Etude clinique d'une immunotherapie polyvalente dans le traitment desparodontopathies. Chir. Dent. France.—1974, 209, 41-44.

Dilmurodjonovich, O. J., Amrulloevich, G. S., Sotvoldievich, J. R., Axmadovich, S. A., & Sunnatulloevna, G. S. (2025). Achieving eff ectiveness by improving methods of using local phytopreparations in the treatment of in ammatory lesions of periodontal tissues. International Journal of Innovative Research and Scienti c Studies, 4691-4699. https://doi.org/10.53894/ijirss.v8i3.7587

Fine, D. H., Furgang, D., Bontá, Y., DeVizio, W., Volpe, A. R., Reynolds, H., ... & Dunford, R. G. (1998). Effi cacy of a triclosan/NaF dentifrice in the control of plaque and gingivitis and concurrent oral micro ora monitoring. American journal of dentistry, 11(6), 259-270.

Gaff orov, S. A., Shamsiyeva, M. O., Sobirov, A. A., & Akhrarova Sh, I. Biochemical characteristics of oral cavity pathology in children and adolescents with cerebral palsy. Sciences of Europe, 144, 32-39. https://doi.org/10.5281/ zenodo.12739920

Mirjonovich, A. O., Axmadovich, S. A., Amrulloyevich, G. S., Shermamatovna, A. G., & Sunnatulloyevna, G. S. (2025). Comprehensive approach to diagnosis and prosthetic dental treatment of patients with mental disorders. TPM–Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 32(3), 206-215.

Nurmukhamet, R., Raykhon, P., Ravshanbek, J., Alijon, S., Sunnatullo, G., Kalamkas, R., ... & Sevara, G. (2025). Justi cation for the physiological isolation of the torus based on the pain sensitivity of the oral mucosa. In BIO Web of Conferences (Vol. 152, p. 01008). EDP Sciences. https://doi.org/10.53555/AJBR.v27i4S.3665

Po’latova R. S., G. S., Amrulloyevich, S. A. A., Idiyev, O. E., Kazakova, N. N., & Fazilbekova, G. A. (2025). An approach to enhancing oral health and dental arch restoration in patients with acquired immunode ciency syndrome (AIDS). TPM–Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 32(2-June), 1026-1035.

Riviere, G. R., DeRouen, T. A., Kay, S. L., Avera, S. P., Stouff er, V. K., & Hawkins, N. R. (1997). Association of oral spirochetes from sites of periodontal health with development of periodontitis. Journal of periodontology, 68(12), 1210- 1214.

Shamsiyeva, M. O., Gaff orov, S. A., & Sobirov, A. A. Basing the formation of pathologies of the oral cavity in children and adolescents with cerebral palsy with the help of clinical and laboratory studies. Sciences of Europe, 2024, 144, 40-45. https://doi.org/10.5281/zenodo.12739930

Sunnatulloyevna, S. (2024). Grounding And Solutions of Ecological Sustainability, Stomatology, And Human Health Problems in Scienti c-Practical-Experiments. Journal of Ecohumanism, 3(4), 886-897. https://doi.org/10.62754/ joe.v3i4.3614

Tukhtakhojaevna, N. N., Amrulloevich, G. S., Sotvoldievich, J., Sunnatulloevna, G. S., & Axmadovich, S. A. (2025). Comparative analysis of the oral cavity micro ora state in various degrees of in ammatory conditions of periodontal tissues using comprehensive studies. International Journal of Innovative Research and Scienti c Studies, 1161-1168. https://doi.org/10.53894/ijirss.v8i2.5420

Tukhtakhujaevna, N. N., Sotvoldievich, D. R., Axmadovich, S. A., Amrulloevich, G. S., Xaldarovna, Y. F., Matlubovich, R. N., ... & Nusratovich, I. F. (2025). Clinical-functional and immune-microbiological features of the oral cavity in children and adolescents with chronic forms of gingivitis. Edelweiss Applied Science and Technology, 9(5), 3371- 3382. https://doi.org/10.55214/25768484.v9i5.7708

Загрузки

Опубликован

2026-01-21

Выпуск

Раздел

Articles
Loading...